خانم توکل کرمان (tawakkul karman) برنده مسلمان صلح نوبل از كشور يمن از اعضای حزبی است که شاخه ای از اخوان المسلمین به حساب می آید.
بخشندهی مهربان! اعلیحضرت، خانوادهی پادشاهی، عالیجنابان، کمیتهی محترم صلح نوبل، بهار عربی و جوانان انقلاب در عرصهی آزادی بیان و تغییر و هم چنین مردم در گوشه و کنار جهان، سلام بر شما. سلام مرا از میز خطابهی صلح نوبل پذیرا باشید.
خوشحالم که این افتخار نصیب من شده است تا در کنار همکارانام ؛ «خانم الن جانسون و لیما گبووی» در عرصهی مبارزه برای صلح، با شما سخن بگویم. با دریافت این جایزه معتبر جهانی که معنایی اخلاقی و انسانی با خود دارد، وظیفهای سنگینتر بر دوشهای ما گذاشته شده تا به صلح و آرامش جهانی دست یابیم.
سپاس به خاطر این جایزه که به نظرم افتخاری است فردی برای من، برای سرزمینام یمن، برای همهی زنان عرب، برای همهی زنان جهان و برای همهی آنانی که دل در گرو آزادی، صلح و حقوق بشر دارند. این جایزه را از طرف خودم، بهار عربی و جوانان انقلابی عرب که این روزها برای دستیابی به آزادی دست به مبارزهای آرام و بدون خشونت زدهاند، دریافت میکنم. جوانانی که علیه دیکتاتوری و تمامیتخواهی و فساد مبارزه میکنند تا حقانیت و انسانیت را جایگزین آن کنند.
این جایزه شاهد این مدعا است که سرانجام خشونت و جنگ به پایان میرسند که بار کج به مقصد نمیرسد. خشونت و جنگ برآمدی مگر خرابی و یأس ندارد.
هماره بر این نظر بودهام که مبارزه علیه ظلم و خشونت بدون توسل به چنین ابزاری امکان پذیر است. هماره بر این باور بودهام که تمدن امروزین بشر حاصل تلاشهای مداوم زنان و مردان جهان بوده است. آن هنگام که با زنان بدرفتاری میشود و حقوقشان پایمال میگردد، بیتردید ناتوانیاجتماعی و نارساییهای فرهنگی چون قارچ رشد میکنند و به این ترتیب جامعهی زنان و مردان با هم آسیب میبینند. راه حل مشکل زنان تنها در چارچوب جامعهای آزاد و دموکراتیک یافت میشود که در آن انرژی انسانی زنان و مردان را با هم آزاد میگذارد تا در کنار هم راه حلی مناسب بیابند. تمدن امروز که موسوم شده به تمدن انسانی را نمیتوان تنها به زنان یا مردان نسبت داد که برآمد تلاش توأمان آنها است.
خانمها و آقایان، از سال 1901 که جایزهی صلح نوبل بنیان گذارده شده، میلیونها انسان بیگناه در جنگ به هلاکت رسیدهاند که میشد چنین پیشامدی روی ندهد. با ذکاوت و منش درست انسان میشد از مرگ این همه انسان، آن هم در جنگ جلوگیری کرد. کشورهای عربی هم در بروز این جنگهای تراژیک و مرگها سهم خود را دارند، اگرچه سرزمینشان پیامبرخیز بوده و خاک پیامبران است و به گونهای الهی. کتابهای مقدس تورات، انجیل و قرآن از همین سرزمینها سر بر آوردند تا پیامهای روحانی و الهی را به بشر برسانند. تورات با این پیام که: «ای انسان حق نداری در حد مرگ کسی را کتک بزنی» و انجیل با این پیام که: «خوشبختان کسانیاند که صلح میآفرینند». و سرانجام پیام پایانی در قرآن که میگوید: «باورمندان، به دنبال صلح باشید و همگی در پی هماهنگی». همچنین اخطار این که «کسی که دیگری را میکشد بی آن که ارتباطی به خونبها یا مجازات جرمی باشد، در انظار مردم کسی است که انسانیت را کشته است».
خانمها و آقایان، احساس وظیفه انسانی برای آفرینش زندگی آبرومندانه و اجرای آنچه که حیات و هستی را با ارزش میکند، هماره قویتر از خواست کشتار و قتل بوده است.
زمانی که توکل کرمان در زندان بود مردم برای آزادیاش تظاهرات کردند
جهانی شدن برآمد تلاش انسانی است. این دنیای مدرن، جهانی است نو و مثبت با چشماندازی روشن در آینده برای انسانها و پروژهی جهانی شدن که ارزشهایی چون آزادی، حقیقت، عدالت و همکاری همگانی را تقویت میکند. این دنیای نو جهانی است که در آن همهی رابطهها، شرایط و قوانین در جهت محدود کردن مناسبات غیرانسانی و بردهوار برنامهریزی میشوند. این روند شامل روند جهانی شدن است بدون ظلم، بیعدالتی، تبعیض و دیکتاتوری و جهانی است سرشار از همکاری و همگامی، گفتمان و همزیستی و پذیرش و احترام دیگران. این روند باز هم شامل جهانی شدنی است که استفاده از قدرت علیه مردم، گروههای دینی، قومی و ملتهای دیگر با این بینش که آزادی و ارزشهای والای انسانی را از آنها بربایند، برای همیشه رخت برخواهد بست.
«آرزوهای زیاد و نشدنی دارم؟»
در کرانههای نه چندان دور جهانی نو را شاهد هستم و جهانی شدن درخشان و رو به رشد. در هر حال من شاهد پایان دورانیام که سزاوار سرزنش بوده و ملال انگیز نیز. دورانی که هم مردم و هم ملیتهای گوناگون در آن زخمهای شدید، تراژدی، خرابی و فاجعههای زیادی را تحمل کردهاند. من به طور مشخص در چشمانداز نه چندان دور، آغاز انسانیت، پیشرفت و دوران سخاوتمندانهای را میبینم که سرشار است از عشق، محبت و برادری.
خانمها و آقایان
صلح در داخل مرزهای یک کشور به هیچ وجه کم ارزشتر یا کم اهمیتتر از صلح بین ملت های گوناگون نیست. جنگ فقط زمانی که بین دو دولت رخ میدهد معنا پیدا نمیکند. نوع دیگری از جنگ هم پیدا میشود که تلختر و دهشتناکتر از جنگ بین دولتها هست. این جنگ توسط رهبران دیکتاتور و مستبدی که مردم خود را به بند کشیده و ظلم بر آنها روا میدارند، در جامعه جاری میشود. این همان جنگی است که توسط دیکتاتورها در سراسر جهان علیه مردم خودشان اجرا شده و در گامهای ابتدایی هم چنان اغوا کننده بودهاند که مردم جان و مالشان را برای رهبران دیروز آزادیخواه و امروز مستبد به گرو میگذاشتند. اما اکنون که آن ایمان و اطمینان از کف رفته، مردم جان به لب آمده به میدان میآیند و برای احقاق حق خویش جان میسپارند چرا که نیروهای وفادار به استبداد، مردمی را نشانه میروند که خواهان برابری، برادری، عدالت و آزادیاند. چنین جنگی است که مردم عرب در برابر آن قرار گرفتهاند.
مطمئن باشید، هماکنون که من با شما سخن میگویم، زنان و مردان جوان عرب در خیابانهای شهرهای کشورهای عربی برای دستیابی به آزادی و ارزشهای انسانی دست به تظاهرات زدهاند و خواهان رهایی از رهبران دیکتاتور خود میباشند. آنها این راه شرافتمند را انتخاب کردهاند بی آن که دست به سلاح ببرند. این راه با نیروی دستیابی به آزادی و ارزشهای انسانی طی خواهد شد بدون هرگونه خشونتی از سوی مردم. آنها از مسیری تاریک به سوی شعلههای درخشان نور میروند که مظهر همهی زیباییهای انسانی است. آنها زندگیشان را برای رسیدن به آزادی که بهترین هدیه انسانی است در تظاهرات علیه دیکتاتوری از دست میدهند. آنها علیه زشتترین شکل خودبزرگ بینی و غرور، بیعدالتی و کسانی که برای حفظ قدرت و مکنت از هیچ کاری فروگذار نیستند، دست به کنش اجتماعی زدهاند.
خانمها و آقایان،
صلح در معنای عمومی خود، تنها توقف جنگ نیست که جلوگیری از ظلم و بی عدالتی بخشی از تعریف صلح است. در منطقههای عربی جنگی دهشتناک و وحشتانگیز بین دولتها و مردم برقرار است. وجدان بیدار و انسانی نمیتواند تنها بنشیند و شاهد باشد که جوانان نوشکفتهی عرب توسط ماشینهای مرگی که از سوی دیکتاتورها به سوی آنها شلیک میشود، به هلاکت برسند. روح جایزهی صلح نوبل، روح صلح است که امروز ما با حمایت از جوانان عرب که تشنهی دموکراسی، عدالت و آزادیاند، ممکن میسازیم. اگر امروز وجدانهای پاک جهان از این روح صلحجویانه حمایت کند که جایزهی صلح نوبل هم بر اساس آن پایهگذاری شده، سندی خواهد بود در برابر دیکتاتورها و تمامیتخواهان جهان که مبارزهی بدون خشونت و صلحجویانه ما پُرتوانتر از ظلم و جور قدرتمند و ماشین جنگی آنها است.
خانمها و آقایان،
انگیزه، نیروی پیشبرنده و هدف بهار عربی که موسوم شده به انقلاب بهار عربی در تونس، مصر، لیبی، یمن و سوریه و جنبشهای رهایی بخشی که در سایر کشورهای عربی مثل الجزایر، مراکش، بحرین و سودان در مسیر انقلاب و در برابر چشمان میلیاردها انسان در سراسر جهان در حرکتاند، سرانجام به پیروزی خواهد رسید و دفتر ظلم در منطقه را برای همیشه خواهد بست. این مهم ممکن نیست مگر با حمایت وجدانهای بیدار و هشیار جهانیان. مردم عرب از خوابی عمیق بیدار شدهاند و دریافتهاند که سهم آنها از دموکراسی، آزادی و کرامت انسانی چقدر کم بوده است. به همین خاطر هم دست به شورش زدهاند. این تجربه از زاویههای زیادی شباهت دارد به آنچه که در کشورهای اروپای شرقی آن هم پس از فروپاشی شوروی رخ داد. تولد دموکراسی در اروپای شرقی به سادگی به دست نیامد که زایمانی سخت در راه بود. پیروزی زمانی به دست آمد که مبارزهی مردم علیه سیستمهای جاری در جامعه سرانجام با موفقیت به سر آمد. به همین ترتیب هم مردم به جهان عرب و ظهور جهانی نو در روزهای آینده مینگرند. جهانی که مستبدها و قدرتمداران در مقابل آن ایستادگی میکنند و در تلاشاند تا آن را سرکوب کنند. اما ظهور چنین جهانی در آیندهای نزدیک اجتناب ناپذیر است.
مردم عرب که امروز به شیوهای متمدنانه و صلحجویانه دست به شورش علیه مستبدها زدهاند، سالهای زیادی تحت ظلم بودهاند و انقیاد زورمداران. قدرتمدارانی که همهچیز را برای خود میخواستند و برای رسیدن به آن از هیچ گونه ظلم و تعدی و زوری فروگذاری نمیکردند. آنها حتی ذرهای آزادی و مال و مکنت را از مردمی فقیر و بیچیز دریغ میکردند تا بساط فساد و ظلمشان برقرار باشد و کیسهی بی انتهایشان پُر. آنها برای ربودن آزادی مردم و حق طبیعیشان برای داشتن یک زندگی عادی پا را از گلیم خود درازتر کرده بودند. آنها راه ربودن حق مردم در شرکتشان برای ادارهی امور جامعه، را از حد به سر برده بودند. این رژیمها به طور کلی و کامل مردم را نه تنها از ادارهی امور جامعه کنار گذاشته بودند که گویا هستی و وجودشان نیز انکار میشد. این انکار به این خاطر بوده است که نه تنها قدرتمداران امروز که فرزندانشان نیز میبایست بتوانند بر مردم فرمان برانند و ادارهی زندگیشان را در اختیار خویش داشته و آنچه مال و منال است نیز در خدمت آنها و خانوادههاشان باشد. اجازه دهید بگویم که مردم تحت انقیاد ما به این خاطر دست به شورش زدند که به دنیا نشان دهند که جهانی نوین در راه است. جهانی که در آن خواستهای انسانی مردمی که سالیان زیادی تحت فشار و زور بودهاند به پایان رسیده و به زودی عدالت و آزادی به پیروزی خواهد رسید. مردم عرب به این تصمیم رسیدهاند که خود را از زور و جور رها کنند و پا جای پای جهان متمدن و مردم آزاد بگذارند.
پیام همهی ایدئولوژیها، باورهای آیینی، قوانین و رسومی که به تدریج در میدان زندگی انسانها ظهور یافتهاند و همهی پیامهای دینی و الهی، بدون استثنا این پیام را در خود دارند که هر کس که تحت ظلم و جور و زور هست را چه به صورت جمعی و چه انفرادی باید کمک نمود و از حقوقشان دفاع کرد. دفاع از یک فرد ظلم دیده تنها حمایت از یک فرد نیست که بیعدالتی علیه یک فرد را باید بیعدالتی علیه جامعهی انسانی و انسانیت به حساب آورد و در برابر آن مقاومت و ایستادگی کرد.
خانمها و آقایان،
آنچه «مارتین لوترکینگ» روزی «هنر زندگی کردن در هماهنگی و توازن» نامید، مهمترین هنری است که امروز ما باید آویزه گوشمان کنیم. برای شرکت کردن در این هنر انسانی، شرط بلامنازع آن، این است که دولتهای عربی با مردم خود از در آشتی درآیند و اجازه دهند تا مردم در تعیین سرنوشت خویش دخیل باشند. این موضوع تنها یک نگرانی داخلی نیست که نگرانی بینالمللی است که در ارتباط هست با مشترکات انسانی در سراسر جهان. دیکتاتوری که دست به کشتار مردم خود میزند، فقط خود را در برابر حقوق، ارزشها و امنیت مردم خود مقصر و گناهکار نمیکند که به این ترتیب ناقض ارزشهای انسانی، پیمانهای بینالمللی، قراردادها و کنوانسیونهای جهانی و تعهدهای بینالمللی خویش در برابر جامعهی جهانی بودهاست. چنین مناسباتی در واقع تهدیدی است علیه صلح جهانی.
ملتهای زیادی و هم چنین مردم عرب در رنج و عذاب بودهاند اگرچه جنگ وجود نداشته. این رنج به این خاطر در زندگی مردم جاری بوده که از صلح هم خبری نبوده. صلحی که این مردم با آن زندگی میکردند، در واقع صلحی قلابی و دروغین بوده است و “گور صلح”. صلحی که مستبدها را مجهز به انواع ابزار جور و ستم کرده و مردم را در معرض هرگونه بی حقوقی. صلحی که فساد را برای زورمندان آزاد و نابود کردن امید مردم برای آینده را نیز به گور بسپارد. امروز مردم جهان باید در کنار مردم ما که با اعتراضات آرام و بدون خشونت خود در برابر دیکتاتورها ایستادهاند، دست به اعتراض بزنند تا تلاش آنها برای دستیابی به آزادی، کرامت انسانی و دموکراسی به نتیجه برسد. امروز مردم عرب تصمیم گرفتهاند دست از سکوت و خاموشی بردارند و زندگی شرافتمندانهای که خلیفهی راشد عمر بن خطاب گفته است را اجرا کنند: « چرا شما زورمداران، مردم را به بردگی بکشانید، در حالی که آنها انسانهایی آزاده از بطن مادر متولد شدهاند.» (متى استعبدتم الناس وقد ولدتهم أمهاتهم أحراراً)
ادامه مطلب
